سيد محمد على ايازى
44
كاوشى در تاريخ جمع قرآن ( فارسى )
ديگر هم آن را به خوبى تأييد مىكند ، ديگران هم آن را در اختيار داشتهاند و پيش از او طبق همين گزارشها امام على ( ع ) انجام داده است . از سوى ديگر مكتوبات وحى مهمترين مدارك دين بوده و سندى در كمال اتقان و اتمام بوده و در حضور شخص پيامبر اكرم و با نظارت كامل وى نوشته و تنظيم شده بود . آن چنان نبود كه او بگويد من آن را از ميان شاخههاى خرما و استخوان پارهها گرد آوردم ، با شهادت دو نفر به اثبات رساندم و . . . به همين دليل برخى اصولا نسبت به نوشت افزارهاى ياد شدهء زيد ترديد كردهاند و گفتهاند : « در آن روزها كاغذ در مكه و مدينه بوده و بيشتر نامههاى پيامبر حتى در بيابان هم اگر نوشته مىشد بر روى چرمهاى دباغى شده و آماده براى اين كار بوده است ، آن وقت چطور ممكن است كه آن چه نوشتهاند همه بر نوشت افزارهايى چون استخوان كتف شتر ، پوست درخت خرما ، سنگ و . . . باشد ، كه او گفته است . آيا اين نوشت افزارها همانها نبود كه در خانه رسول خدا بود و مجموعه خود را از آن گرد آوردند . » « 1 » اشكالات مهم روايات جمع قرآن پس از پيامبر از اين نكتهها كه بگذريم ، اين روايات از چند جهت ديگر داراى اشكال مىباشند : اولا : تناقض دارند ، ثانيا : تعارض دارند ، ثالثا : معارض با خود كتاب هستند . رابعا : دلالت آنها بر اينكه جمع به معناى تأليف و ترتيب باشد محل تأمل است .
--> ( 1 ) همان مدرك / 308 ؛ نيز جعفر مرتضى ، حقائق هامة / 127 .